Βόσπορος

Stephanos of Byzantium - Ethnika

Βόσπορος OCR ✓ Trans ✓ Confirmed ✓
city
Βόσπορος, πόλις Πόντου κατὰ τ��ν Κιμμέριον κόλπον, ὡς Φίλων, καὶ πορθμὸς ὁμώνυμος, ἀπὸ Ἰοῦς [τῆς Ἰνάχου] καλούμενος, [καθὼς] Αἰσχύλος ἐν Προμηθεῖ δεσμώτῃ [γράφει] ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ´ ἐπώνυμος κεκλήσεται. [Στράβων δὲ ἐν ἑνδεκάτῳ τῶν γεωγραφικῶν τάδε γράφει “τοῖς δὲ τοῦ Βοσπόρου δυνάσταις ὑπήκοοι Βοσποριανοὶ πάντες καλοῦνται, καὶ ἔστι τῶν μὲν Εὐρωπαίων μητρόπολις τὸ Παντικάπαιον, τῶν δὲ Ἀσιανῶν τὸ Φαναγόρειον”. μαρτυρεῖ δὲ καὶ Φλέγων ἐν Ὀλυμπιάδων πεντεκαιδεκάτῃ, ὅτι ἐβασιλεύετο ὁ Βόσπορος Κότυϊ τῷ Βοσποριανῷ βασιλεῖ, ᾧ καὶ διάδημα ἐκέλευσε φορεῖν ὁ Καῖσαρ, καὶ τὰς πόλεις αὐτῷ καθυπέταξεν, ἐν αἷς συναριθμεῖ καὶ αὐτὴν Χερσῶνα. δύο δέ εἰσι τόποι Βόσποροι καλούμενοι, εἷς μὲν ὁ Κιμμέριος καλούμενος πλησίον Χερσῶνος, ἐν ᾧ καὶ τὸ βασίλειον τῶν Βοσποριανῶν ἦν, ἕτερος δὲ ἐν Βυζαντίῳ, καθὰ Φαβωρῖνος γράφει “Βυζαντίων λιμὴν Βόσπορος καλεῖται”. μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ ἐπίγραμμα τοῦ κίονος τῆς ἀντιπέραν γῆς Χρυσοπόλεως, ἐν ᾧ μαρμαρίνη δάμαλις ἵδρυται, φάσκον οὕτως Ἰναχίης οὐκ εἰμὶ βοὸς τύπος, οὐδ´ ἀπ´ ἐμεῖο κλῄζεται ἀντωπὸν Βοσπόριον πέλαγος· κείνην γὰρ τὸ πάροιθε βαρὺς χόλος ἤλασεν Ἥρης ἐς Φάρον· ἥδε δ´ ἐγὼ Κεκροπίς εἰμι νέκυς. εὐνέτις ἦν δὲ Χάρητος· ἔπλων δ´ ὅτε πλῶεν ἐκεῖνος τῇδε Φιλιππείων ἀντίπαλος σκαφέων. Βοιίδιον δὲ καλεύμαν ἐγώ, νῦν δὲ Χάρητος εὐνέτις, ἠπείροις τέρπομαι ἀμφοτέραις. ὁ δὲ Χάρης ἐκεῖνος ἦν στρατηγὸς Ἀθηναίων.] λέγεται καὶ Βοσπόριον τοῦ Βυζαντίου λιμήν· οἱ δὲ ἐγχώριοι Φωσφόριον αὐτὸ καλοῦσι παραγραμματίζοντες, ὅθεν οἱ τὰ πάτρια συγγεγραφότες τοῦ Βυζαντίου ἄλλην ἐπιτιθέασι μυθικὴν ἱστορίαν ὅτι Φιλίππου τοῦ Μακεδόνος τὸ Βυζάντιον πολιορκοῦντος [καὶ] διορύξαντος κατὰ τὴν πολιορκίαν εἴσοδον κρυπτήν, ὅθεν ἀφανῶς οἱ ὀρύττοντες ἤμελλον τοῦ ὀρύγματος ἀναδῦναι, ἡ Ἑκάτη φωσφόρος οὖσα δᾷδας ἐποίησε νύκτωρ τοῖς πολίταις φανῆναι, καὶ τὴν πολιορκίαν [οὕτω] φυγόντες Φωσφόριον [οἱ ἐγχώριοι] τὸν τόπον ὠνόμασαν. εἰρήσεται περὶ τοῦ ὀνόματος ἐν τῷ περὶ Βυζαντίου. ἔστι καὶ ἄλλη τῆς Ἰνδικῆς. τὸ ἐθνικὸν Βοσπόριος καὶ Βοσποριανός καὶ Βοσπορανός καὶ Βοσπορηνός, διχῶς γάρ, καὶ διὰ τοῦ « α » καὶ διὰ τοῦ « η », ὡς τὸ Τιβαρανός καὶ Τιβαρηνός. λέγεται καὶ Βοσπορίτης καὶ Βοσπορικός τὸ κτητικόν. Σοφοκλῆς δ´ ἐν Φινεῖ πρώτῳ διὰ διφθόγγου τὴν πρὸ τέλους φησὶ τὸ κτητικόν “οὐδ´ ἂν τὸ Βοσπόρειον ἐν Σκύθαις ὕδωρ”.

Bosporos: a city of Pontos on the Kimmerian gulf, as Philon, and a homonymous strait, called from Io, Aischylos in the Prometheus Bound: "and there shall be for mortals forever a great tale of your journey, and it shall be called Bosporos after you". Bosporion is also the name of the harbour of Byzantion; the natives call it Phosphorion, altering the letters, whence those who have written the antiquities of Byzantion attach another mythical story, that when Philip the Macedonian was besieging Byzantion had dug during the siege a secret entrance, from which the diggers were about to emerge unseen from the tunnel, Hekate, being light-bearer, made torches appear by night to the citizens, and having escaped the siege named the place Phosphorion. It will be said about the name in the on Byzantion. There is also another of India. The ethnonym Bosporios and Bosporianos and Bosporanos and Bosporenos, for in two ways, both with 'a' and with 'e', as 'Tibaranos' and 'Tibarenos'. Also said Bosporites and Bosporikos the possessive. Sophokles in the first Phineus gives the possessive with the diphthong in the penult: "nor the Bosporeian water among the Scythians".

External translation supplied by Brady Kiesling; reported Claude Fable 5.5 translation. Credit: Brady Kiesling and the Stephanos project (Greg Baker, Gabriel Jower, Greta Hawes, Brady Kiesling). Not individually verified; exact Greek input not supplied.

Translation Guidance

KindRuleGuidanceDetection
FormulaX (AUTHOR NAME) + ἐν + Y (dative BOOK NAME)
formula:c795eaabedf9a542
Translate as "Χ, in his *Y*"
Domain: SOURCE CITATIONS
Rule status: In progress
Matched · high confidence · 1 scan row · 1 occurrence
FormulaX (nominative PROPER NOUN)... + ἀπό + Y (genitive ARTICLE + genitive ETYMON)
formula:8856d9e4780f3c74
Translate as "X... from the form 'Y'"
Domain: COMPARISONS & DERIVATIONAL ANALOGIES
Rule status: In progress
Matched · high confidence · 1 scan row · 1 occurrence
FormulaX (nominative) + ὡς + Y (nominative HOMOMORPH)
formula:1bb0974b95264dde
Translate as "'X' as in 'Y'"
Domain: COMPARISONS & DERIVATIONAL ANALOGIES
Rule status: In progress
Matched · high confidence · 1 scan row · 1 occurrence
FormulaX (SETTLEMENT) + Y (genitive PEOPLE)
formula:0a6d211492d74a05
Translate as "a X of the Y"
Domain: SPATIAL & PREDICATE STATEMENTS
Rule status: In progress
Matched · high confidence · 1 scan row · 1 occurrence
FormulaX (SETTLEMENT) + Y (genitive REGION)
formula:1040044f9f2bf616
Translate as "a X in Y"
Domain: SPATIAL & PREDICATE STATEMENTS
Rule status: In progress
Matched · high confidence · 1 scan row · 1 occurrence
FormulaX... πλησίον + Y. (genitive)
formula:3d243d130e764a8b
Translate as "X... near Y"
Domain: SPATIAL & PREDICATE STATEMENTS
Rule status: In progress
Matched · high confidence · 1 scan row · 1 occurrence
Formulaτὸ ἐθνικὸν + X (nominative ETHNONYM)
formula:cfc8a7c494690fc3
Translate as "the ethnonym is 'X'"
Domain: SPATIAL & PREDICATE STATEMENTS
Rule status: In progress
Matched · high confidence · 1 scan row · 4 occurrences
FormulaΧ (AUTHOR NAME) + ἐν + Y (dative NUMBER) + Z (genitive BOOK NAME)
formula:c22408ee90fd1a1e
Translate as "X, in book Y of his *Z*"
Domain: SOURCE CITATIONS
Rule status: In progress
Matched · high confidence · 1 scan row · 1 occurrence
Formulaὡς + X (nominative ETYMON) + Y (nominative DERIVED NOUN)
formula:7163e35f4bd326d9
Translate as "(just) as 'Y' is from X"
Domain: COMPARISONS & DERIVATIONAL ANALOGIES
Rule status: In progress
Matched · medium confidence · 1 scan row · 1 occurrence
Glossκαλεῖται/ἐκαλεῖτο/κέκληται/ἐκλήθη (ἀπο...)
gloss:ef7a95cd709173ed
is/used to be/is/was called/named after (+ ἀπο)
Domain: LINGUISTIC/META-LINGUISTIC
Matched · high confidence · 1 scan row · 3 occurrences

Herodian overlaps

Stephanos excerpt (left) is aligned with matched Herodian passages (right). Colors indicate corresponding overlap spans.

Herodian 1.228
char LCS 173 (11.9%) · word LCS 31 (12.0%)
Stephanos
Βόσπορος, πόλις Πόντου κατὰ τ��ν Κιμμέριον κόλπον, ὡς Φίλων, καὶ πορθμὸς ὁμώνυμος, ἀπὸ Ἰοῦς [τῆς Ἰνάχου] καλούμενος, [καθὼς] Αἰσχύλος ἐν Προμηθεῖ δεσμώτῃ [γράφει] ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ´ ἐπώνυμος κεκλήσεται. [Στράβων δὲ ἐν ἑνδεκάτῳ τῶν γεωγραφικῶν τάδε γράφει “τοῖς δὲ τοῦ Βοσπόρου δυνάσταις ὑπήκοοι Βοσποριανοὶ πάντες καλοῦνται, καὶ ἔστι τῶν μὲν Εὐρωπαίων μητρόπολις τὸ Παντικάπαιον, τῶν δὲ Ἀσιανῶν τὸ Φαναγόρειον”. μαρτυρεῖ …
Herodian
ἀπὸ Ἕλλης. πόρος Βόσπορος πόλις Πόντου κατὰ τὸν Κιμμέριον κόλπον ὡς Φίλων καὶ πορθμὸς ὁμώνυμος, ἀπὸ Ἰοῦς τῆς Ἰνάχου καλούμενος, καθὼς Αἰσχύλος ἐν Προμηθεῖ δεσμώτῃ γράφει ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ´ ἐπώνυμος κεκλήσεται. ἔστι καὶ ἄλλη τῆς Ἰνδικῆς. ὅρμος Πάνορμος πόλις Σικελίας καὶ λιμήν, ὡς Πολύβιος· ἔστι καὶ λιμὴν Κυζίκου· φίλος Δίφιλος. τὸ δὲ ὀστολόγος καὶ οἰκονόμος οὐ παρὰ τὸ λόγος καὶ νόμος, ἀλλὰ παρὰ τὸ λέγω καὶ νέμω. ὅσα δὲ ὑπερδ…
Herodian 1.136
char LCS 30 (1.9%) · word LCS 7 (2.5%)
Stephanos
…καὶ Βοσπορηνός, διχῶς γάρ, καὶ διὰ τοῦ « α » καὶ διὰ τοῦ « η », ὡς τὸ Τιβαρανός καὶ Τιβαρηνός. λέγεται καὶ Βοσπορίτης καὶ Βοσπορικός τὸ κτητικόν. Σοφοκλῆς δ´ ἐν Φινεῖ πρώτῳ διὰ διφθόγγου τὴν πρὸ τέλους φησὶ τὸ κτητικόν “οὐδ´ ἂν τὸ Βοσπόρειον ἐν Σκύθαις ὕδωρ”.
Herodian
…βα μὴ πλεοναζούσης τῆς 'ει' διφθόγγου προπαροξύνεται, Αἰάντειος, Ὁμήρειος, γαλήνειος, Ἱππάρχειος. Ἀλεξάνδρειος, Ἀντιόχειος, Ἑλένειος τόπος πρὸς τῷ Κανώβῳ, Ἑκαταῖος περιηγήσει Λιβύης· Βοσπόρειος. Σοφοκλῆς ἐν Φινεῖ πρώτῳ «οὐδ´ ἂν τὸ Βοσπόρειον ἐν Σκύθαις ὕδωρ». Ἰνάχειος ὡς Αἰσχύλος Προμηθεῖ δεσμώτῃ (v. 589) πῶς δ´ οὐ κλύω τῆς οἰστροδονήτου κόρης τῆς Ἰναχείης, ἣ Διὸς θάλπει κέαρ καὶ (v. 705) οὔτ´ Ἰνάχειον σπέρμα τοὺς ἐμοὺς λόγους. Ταρτάρειος παρ´ Εὐριπίδῃ ἐν Εὐρυσθεῖ σατυρικῷ…