Stephanos of Byzantium - Ethnika
Chios, the most renowned island of the Ionians, with a city of the same name. Hekataios in his Europe: ‘Chios lies opposite Erythrai, and on it is a city, Chios.’ It is named after Chios, daughter of Okeanos, or from the abundant snow that falls there, or after the nymph Chione. There is also another city named Chios in Karia [beneath Mount Pelinnaion, as per Dionysios the periegete: ‘and Chios beneath the foot of towering Pelinnaion’. There is also another] situated near Triopion on the peninsula. And a fourth in Euboia. The original name has a short ι, [but the ethnonym has a long one,] as with ‘meti’ in ‘by skill a charioteer’, ‘Theti’ in ‘to pay fair-tressed Thetis the full price of his life’, and ‘masti’. Thucydides, book 8: ‘The Chians and Erythraians, themselves too ready to revolt.’ And Herodotos, book 1: ‘The Chians and Erythraians speak the same dialect.’ The possessive is ‘Chiakos’, as ‘Rhodiakos’ is from ‘Rhodios’ and ‘Samiakos’ from ‘Samios’. These were the first to use servants, as the Lakedaimonians used the Heilotes, the Argeians the Gymnesioi, the Sikyonioi the Korynephoroi, the Italiotai the Pelasgoi and the Kretes the Mnoitai. Dark wine first appeared among them.
AI translation — gpt-6-sol; Gabe v3
Stephanos excerpt (left) is aligned with matched Herodian passages (right). Colors indicate corresponding overlap spans.
Χίος, ἡ ἐπιφανεστάτη νῆσος τῶν Ἰώνων, ἔχουσα καὶ πόλιν ὁμώνυμον. Ἑκαταῖος Εὐρώπῃ “Χίος κατὰ Ἐρυθράς, ἐν δὲ πόλις Χίος”. ἀπὸ Χίου τῆς Ὠκεανοῦ, ἢ ἀπὸ τῆς χιόνος τῆς ἐκεῖ γινομένης πολλῆς, ἢ ἀπὸ νύμφης τῆς Χιόνης. ἔστι καὶ ἑτέρα πόλις Καρίας Χίος [ὑπὸ τὸ ὄρος τὸ Πελινναῖον, ὡς Διονύσιος ὁ περιηγητής “καὶ Χίος ἠλιβάτοιο Πελινναίου ὑπὸ πέζαν”. ἔστι καὶ ἄλλη] κατὰ τὸ Τριόπιον κειμένη ἐν τῇ χε…
…ὸν Βιλλαῖον στάδιοι ϟ« καὶ »οἱ πάντες ἀπὸ Ἡρακλείας ἐς Τίον πόλιν καὶ ποταμὸν Βιλλαῖον στάδιοι τοʹ«. καὶ πάλιν »οἱ πάντες ἀπὸ Τίου εἰς Ἄμαστριν στάδιοι σκʹ. Στράβων ἐν δωδεκάτῳ οὐδετέρως καὶ τρισυλλάβως τὸ Τίειόν φησιν. Χίος ἡ ἐπιφανεστάτη νῆσος τῶν Ἰώνων, ἔχουσα καὶ πόλιν ὁμώνυμον. Ἑκαταῖος Εὐρώπῃ «Χίος κατὰ Ἐρυθράς, ἐν δὲ πόλις Χίος». ἀπὸ Χίου τῆς Ὠκεανοῦ ἢ ἀπὸ τῆς χιόνος τῆς ἐκεῖ γενομένης πολλῆς ἢ ἀπὸ νύμφης τῆς Χιόνης. ἔστι καὶ ἑτέρα πόλις Καρίας Χίος κατὰ Τριόπιον κειμένη ἐν τῇ χερρονήσῳ. καὶ γʹ ἐν Εὐβοίᾳ. Κίος ποταμὸς καὶ πόλις Βιθυνίας, Δρίος τὸ Φρίκειον ὄρος, ἴος ὁ μόνος, βίος ἡ ζωή, βιός δὲ…
…ερρονήσῳ. καὶ δʹ ἐν Εὐβοίᾳ. τὸ πρωτότυπον ὄνομα βραχὺ ἔχει τὸ « ι », [τὸ δὲ ἐθνικὸν μακρόν,] ὡς τοῦ μήτι “μήτι δ´ ἡνίοχος”, καὶ τοῦ Θέτι “πάντα Θέτι καλλιπλοκάμῳ ζωάγρια τίνειν”, καὶ τοῦ μάστι. Θουκυδίδης ὀγδόῃ “Χῖοι δὲ καὶ Ἐρυθραῖοι ἀποστῆναι καὶ αὐτοὶ ἕτοιμοι ὄντες”. καὶ Ἡρόδοτος πρώτῃ “Χῖοι μὲν καὶ Ἐρυθραῖοι κατὰ τὠυτὸ διαλέγονται”. τὸ κτητικὸν Χιακός, ὡς τοῦ Ῥόδιος Ῥοδιακός, Σάμιος Σαμιακός. οὗτοι δὲ πρῶτοι ἐχρήσαντο θεράπουσιν, ὡς Λακεδαιμόνιοι τοῖς Εἵλωσι καὶ Ἀργεῖοι τοῖς Γυμνησίοις καὶ Σικυώνιοι τοῖς Κ…
…πᾶται, Βεῦος ποταμὸς Μακεδονίας. Τὰ εἰς 'ος' καθαρὸν δισύλλαβα παραληγόμενα τῷ 'ι' μακρῷ ἀρχόμενα ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἢ δύο συμφώνων βαρύνεται, πῖος καὶ Πῖος ὄνομα κύριον, Χῖος ὁ πολίτης τῆς Χίου. Θουκυδίδης ὀγδόῃ (c. 5) »Χῖοι καὶ Ἐρυθραῖοι ἀποστῆναι καὶ αὐτοὶ ἕτοιμοι ὄντες«. καὶ Ἡρόδοτος πρώτῃ (c. 142) »Χῖοι καὶ Ἐρυθραῖοι κατὰ τωὐτὸ διαλέγονται«. τὸ 'ι' μακρὸν ὡς τοῦ μήτι »μήτι δ´ ἡνίοχος« (Il. Ψ 318) καὶ τοῦ Θέτι »πάντα Θέτι καλλιπλοκάμῳ ζωάγρια τίνειν« (Il. Σ 407). τὸ δὲ πρωτότυπον βραχὺ ἔχει τὸ 'ι'. δῖος. Θρῖος ὄνομα τόπ…