Stephanos of Byzantium - Ethnika
Ilion: a city in the Troas, named after Ilos, which the Trojans called 'Ate' and 'the hill of Ate'; (2) another on the Propontis beside the river Rhyndakos; (3) one in Macedonia, a foundation of Helenos; (4) one in Thessaly; (5) one in Thrace near Bizye. The ethnonym is 'Ilieus', as in 'Apollo is Ilieus in Troia'; the feminine is 'Ilias'. There are also 'Ilios' and 'Ilia', and 'Iliakos'. 'Ilion' is neuter in all other authors, but feminine in Homer; Aristarchos regards 'Ἴλιον αἰπύ' as spurious.
AI translation — gpt-6-sol; Gabe v3
Stephanos excerpt (left) is aligned with matched Herodian passages (right). Colors indicate corresponding overlap spans.
Ἴλιον, πόλις Τρῳάδος, ἀπὸ Ἴλου, ἣν οἱ Τρῶες Ἄτην ἐκάλουν καὶ Ἄτης λόφον· δευτέρα ἐν τῇ Προποντίδι παρὰ Ῥυνδάκῳ ποταμῷ. τρίτη Μακεδονίας, Ἑλένου κτίσμα. τετάρτη Θεσσαλίας. πέμπτη Θρᾴκης κατὰ Βιζύην. τὸ ἐθνικὸν Ἰλιεύς “Ἰλιεὺς ὁ Ἀπόλλων ἐν Τροίᾳ”, καὶ θηλυκὸν Ἰλιάς, καὶ Ἴλιος καὶ Ἰλία. καὶ Ἰλιακός. οὐδετέρως δὲ παρὰ πᾶσι τὸ Ἴλιον, παρ´ Ὁμήρῳ δὲ θηλυκῶς. τὸ γὰρ “Ἴλιον αἰπύ” νοθεύει Ἀρίσταρχος.
…ν. Τὰ διὰ τοῦ 'ιον' τρισύλλαβα κύρια προπαροξύνονται, Ἴλιον πόλις Τρῳάδος ἀπὸ Ἴλου, ἣν οἱ Τρῶες Ἄτην ἐκάλουν καὶ Ἄτης λόφον. οὐδετέρως παρὰ πᾶσι, παρ´ Ὁμήρῳ δὲ θηλυκῶς. τὸ γὰρ «Ἴλιον αἰπύ» (Il. Ο 71) νοθεύει Ἀρίσταρχος. δευτέρα ἐν τῇ Προποντίδι παρὰ Ῥυνδάκῳ ποταμῷ. τρίτη Μακεδονίας Ἑλένου κτίσμα. τετάρτη Θεσσαλίας. πέμπτη Θρᾴκης κατὰ Βιζύην. Δέρριον. Ῥήγιον πόλις Ἑλληνίς. Ἴσθμιον. Ῥύτιον πόλις Κρήτης (Il. Β 648), ὅπερ Τυραννίων οὐκ εὖ παροξύνει ὡς πεδίον· οὔτε γὰρ ὑποκοριστικόν, οὔτε εἰ ἦν ὑποκοριστικόν, παρωξύνετο, καθότι τρίβραχυ. Θρόνιον, Σπήλιον. Ὄβριο…