Stephanos of Byzantium - Ethnika
Oreos: a city in Euboia. [Euboia is a very famous island of Greece, called Euripos.] The ethnonym of this is written with the ει diphthong, 'Oreites', as in 'Zeleites', 'Samareites', 'Maroneites'. Charax too mentions the ethnonym in book 16 of his Chronicles: 'The Athenians, together with the Chalkideans in Euboia and the Megarians, campaigned against Oreos, killed Philistides the tyrant, and liberated the Oreitai.' Apollodoros, however, gives it as four syllables, not with the ει diphthong but with ε and ι, 'Oreïtas': 'in this way [then] they take the city of the Oreïtai by night'. And this seems more regular. For formations from words ending in -ος that are produced with '-ites' exceed the genitive of the original form by one syllable: 'Stageiros', 'Stageirou', 'Stageirites'; 'Abderos', 'Abderou', 'Abderites'; 'Pentaschoinos', 'Pentaschoinou', 'Pentaschoinites'; 'Diolkos', 'Diolkou', 'Diolkites'. So too 'Oreos', 'Oreou', 'Oreïtes', and, through the joining of ε and ι, 'Oreites'. 'Zeleites' and 'Samareites' are not similar to this; for these derive from words ending in pure α.
AI translation — gpt-5.5; Gabe v3
Stephanos excerpt (left) is aligned with matched Herodian passages (right). Colors indicate corresponding overlap spans.
Ὠρεός, πόλις Εὐβοίας. [ἡ δὲ Εὔβοια νῆσός ἐστι περιφανεστάτη τῆς Ἑλλάδος, ἡ λεγομένη Εὔριπος.] τούτου τὸ ἐθνικὸν διὰ τῆς « ει » διφθόγγου γράφεται Ὠρείτης, ὡς Ζελείτης Σαμαρείτης Μαρωνείτης. μέμνηται τοῦ ἐθνικοῦ καὶ Χάραξ ἐν χρονικῶν ιϛʹ “Ἀθηναῖοι ἅμα Χαλκιδεῦσι τοῖς ἐν Εὐβοίᾳ καὶ Μεγαρεῦσι στρατεύσαντες εἰς Ὠρεὸν Φιλιστίδην τὸν τύραννον ἀπέκτειναν καὶ Ὠρείτας ἠλε…
γράφεσθαι. ὅσα γὰρ μὴ μονογενῆ πρὸ μιᾶς ἔχουσι τὸν τόνον καὶ ἐν τῇ τρίτῃ τὸ 'α' καὶ δύο σύμφωνα ἢ κατ´ ἐπιπλοκὴν ἢ κατὰ διάστασιν, διὰ τῆς 'ει' διφθόγγου γράφεται, ἀστεῖος, Καδμεῖος, ἀνδρεῖος, Ἀργεῖος, Βακχεῖος. πρόσκειται «μὴ μονογενῆ» διὰ τὸ Βάκχιος κύριον. τὸ δὲ ἀντίος σεσημείωται. ἐξηκολούθησε δὲ κατὰ τὴν γραφὴν τοῖς εἰς 'ιος' ἀπὸ ἐνεστώτων γινομένοις. Ἔτι καὶ τὰ εἰς 'ιος' ἀπ…
Ὠρεός, πόλις Εὐβοίας. [ἡ δὲ Εὔβοια νῆσός ἐστι περιφανεστάτη τῆς Ἑλλάδος, ἡ λεγομένη Εὔριπος.] τούτου τὸ ἐθνικὸν διὰ τῆς « ει » διφθόγγου γράφεται Ὠρείτης, ὡς Ζελείτης Σαμαρείτης Μαρωνείτης. μέμνηται τοῦ ἐθνικοῦ καὶ Χάραξ ἐν χρονικῶν ιϛʹ “Ἀθηναῖοι ἅμα Χαλκιδεῦσι τοῖς ἐν Εὐβοίᾳ καὶ Μεγαρεῦσι στρατεύσαντες εἰς Ὠρεὸν Φιλιστίδην τὸν τύραννον ἀπέκτειναν καὶ Ὠρείτας ἠλε…
…ν». τουτέστιν ἐν ἀγορᾷ διατρίβει, πρὸς διαστολὴν τοῦ ἑτέρου, λέγω δὲ τοῦ ὠνεῖσθαι. * Πᾶν ῥῆμα εἰς 'ζω' λῆγον ἔχον πρὸ τέλους τὸ 'ι' συνεσταλμένον αὐτὸ ἔχει, οἰκίζω, κιθαρίζω, πολεμίζω, ἐλπίζω, σκελίζω. τὸ μέντοι δανείζω διὰ τῆς 'ει' διφθόγγου γράφεται, οὐ μέντοι διὰ ἐκτεταμένου τοῦ 'ι'. Τὰ διὰ τοῦ 'ανω' ὑπὲρ δύο συλλαβὰς συστέλλει τὸ 'α', λιμπάνω, ἁνδάνω, λαμβάνω, μανθάνω, λανθάνω, τὸ μέντοι ἱκάνω καὶ κιχάνω ἄλογον ἔχοντα τὸν πρῶτον χρόνον τοῦ ἀορίστου ἐκτείνει τὸν δ…
Ὠρεός, πόλις Εὐβοίας. [ἡ δὲ Εὔβοια νῆσός ἐστι περιφανεστάτη τῆς Ἑλλάδος, ἡ λεγομένη Εὔριπος.] τούτου τὸ ἐθνικὸν διὰ τῆς « ει » διφθόγγου γράφεται Ὠρείτης, ὡς Ζελείτης Σαμαρείτης Μαρωνείτης. μέμνηται τοῦ ἐθνικοῦ καὶ Χάραξ ἐν χρονικῶν ιϛʹ “Ἀθηναῖοι ἅμα Χαλκιδεῦσι τοῖς ἐν Εὐβοίᾳ καὶ Μεγαρεῦσι στρατεύσαντες εἰς Ὠρεὸν Φιλιστίδην τὸν τύραννον ἀπέκτειναν καὶ Ὠρείτας ἠλε…
…ίτης, Δικαιαρχείτης, Ζελείτης, Ὠρείτης, ἀλείτης, ᾧ ἀντιπαράκειται τὸ ἀλοίτης. τὸ τραπεζίτης ἐπὶ μὲν τοῦ ἐν τῇ ἀγορᾷ διαπονουμένου διὰ τοῦ 'ι' γράφεται, παρὰ γὰρ τὸ τράπεζα· ἐπὶ δὲ κυνός, ἐπεὶ ἀπὸ τοῦ τραπεζεύς παρῆκται, διὰ τῆς 'ει' διφθόγγου γράφεται· τοῦτο δὲ παρ´ Ἰβύκῳ εὕρηται κατὰ τροπὴν τῆς 'ει' διφθόγγου εἰς 'η'. Καὶ ὅσα παρώνυμα τὸ 'υ' μακρὸν ἔχοντα βαρύνεται, πρεσβύτης, ἐλύτης, βασανύτης, ἁλκυονύτης, Ἀρχύτης, Πιδύτης, Αἰγύτης ἐθνικόν, ὡς Παυσανίας, Κωβρύτης, …
Ὠρεός, πόλις Εὐβοίας. [ἡ δὲ Εὔβοια νῆσός ἐστι περιφανεστάτη τῆς Ἑλλάδος, ἡ λεγομένη Εὔριπος.] τούτου τὸ ἐθνικὸν διὰ τῆς « ει » διφθόγγου γράφεται Ὠρείτης, ὡς Ζελείτης Σαμαρείτης Μαρωνείτης. μέμνηται τοῦ ἐθνικοῦ καὶ Χάραξ ἐν χρονικῶν ιϛʹ “Ἀθηναῖοι ἅμα Χαλκιδεῦσι τοῖς ἐν Εὐβοίᾳ καὶ Μεγαρεῦσι στρατεύσαντες εἰς Ὠρεὸν Φιλιστίδην τὸν τύραννον ἀπέκτειναν καὶ Ὠρείτας ἠλε…
…οῦ. λέγεται καὶ πληθυντικῶς. Μακκάραι χώρα ὑπὲρ Φάρσαλον. Θεόπομπος πέμπτῳ Φιλιππικῶν. * Τὰ εἰς 'ερα' δισύλλαβα μακροκατάληκτα βαρύνεται, ἔρα, Δέρα ὄνομα τόπου Λακωνικῆς, Μέρα ὄνομα πόλεως, δέρα, τοῦτο δὲ παρὰ τῷ ποιητῇ διὰ τῆς 'ει' διφθόγγου γράφεται καὶ ὀξύνεται. τὸ δὲ Φεραί